Het Nieuwe Rijden in uw wagenpark: zuiniger rijden met elektrische en brandstofauto's

Het Nieuwe Rijden (HNR) is een zuinige, vooruitkijkende rijstijl die het verbruik van een auto met 5 tot 15 procent verlaagt, bij brandstof en bij elektrisch. Op een wagenpark van 50 auto's is 10 procent al snel 8.000 euro per jaar bij elektrische auto's en bijna 20.000 euro bij benzineauto's, plus minder schade en bandenslijtage.

In dit artikel leest u wat HNR in de praktijk inhoudt, welke tips per aandrijving het meeste opleveren (elektrisch, benzine, diesel en plug-in hybride), welke cijfers u per bestuurder kunt meten, wat een training kost en hoe u het invoert zonder dat medewerkers zich gevolgd voelen. Voltaback levert die verbruiks- en rijstijldata rechtstreeks uit de auto, zonder kastje en zonder dat de werkgever de locatie van de bestuurder ziet.

Wat is Het Nieuwe Rijden?

Het Nieuwe Rijden is in Nederland sinds begin jaren 2000 de naam voor een set rijtips die brandstof besparen zonder langzamer op de plaats van bestemming te komen. Het principe: zo min mogelijk energie verspillen aan onnodig optrekken, afremmen en luchtweerstand. Wie vooruitkijkt en gelijkmatig rijdt, komt vaak even snel aan, met minder stress en minder remwerk.

De naam komt uit de tijd dat auto's veranderden: moderne motoren hebben geen warmdraaien of hoge toerentallen nodig, en de oude lesregel "schakel bij 3.000 toeren" kost juist brandstof. Elektrische auto's voegen daar een nieuwe laag aan toe, omdat ze bij het afremmen energie terugwinnen.

De zeven vuistregels die het meeste opleveren

1. Schakel vroeg op. Bij brandstofauto's rond 2.000 tot 2.500 toeren naar een hogere versnelling, en rijd zo lang mogelijk in de hoogste versnelling.
2. Kijk vooruit en anticipeer. Laat het gas los zodra u een rood licht of file ziet, in plaats van door te rijden en hard te remmen.
3. Rijd met een constante snelheid. Gebruik cruise control op de snelweg; elke versnelling kost extra energie.
4. Controleer de bandenspanning maandelijks. Te zachte banden verhogen de rolweerstand en slijten sneller.
5. Gebruik airco en verwarming bewust. Ze kunnen het verbruik flink verhogen, vooral op korte ritten. Rijd op de snelweg met de ramen dicht: open ramen vergroten de luchtweerstand.
6. Laat onnodig gewicht en dakdragers thuis. Een lege dakkoffer of fietsdrager verhoogt de luchtweerstand op de snelweg merkbaar.
7. Zet de motor uit bij langer stilstaan. Bij brandstofauto's doen start-stopsystemen dit vaak al automatisch; bij stilstand van meer dan een minuut loont het altijd.

Snelheid weegt het zwaarst

Volgens Milieu Centraal bespaart rijden met 100 in plaats van 130 km/u ongeveer 14 procent brandstof. Bron: NOS, tips van Milieu Centraal en ANWB

Overdag geldt op de meeste Nederlandse snelwegen sinds maart 2020 al een maximumsnelheid van 100 km/u, tussen 6.00 en 19.00 uur. Dat scheelt wagenparken met veel dagritten op de snelweg al zonder extra inspanning. De winst zit dus vooral in de avond- en nachtritten, waar 130 is toegestaan. Bron: Rijksoverheid

Hoeveel bespaart Het Nieuwe Rijden?

De besparing hangt af van het startpunt van de bestuurder en het type auto. Dit zijn de cijfers die Nederlandse bronnen noemen:

Bron: Stimular, energiezuinige rijstijl

Wij rekenen hieronder met 10 procent. Dat is haalbaar voor een gemiddelde groep zonder extreme rijders, en het blijft alleen staan als u het effect blijft meten. Wie traint en daarna niets meer doet, ziet de besparing binnen enkele maanden wegzakken.

Tips per aandrijving

Elektrische auto

Bij een elektrische auto gelden dezelfde principes, met een paar eigen hefbomen.

• Regeneratief remmen. Een elektrische auto wint bij het afremmen energie terug. Door vroeg gas los te laten in plaats van met de rem te remmen, gaat er minder energie verloren. One-pedal driving helpt daarbij; stel de sterkte van de regeneratie af op de omgeving.
• Voorverwarmen aan de lader. Verwarm de auto en de accu in de winter voor terwijl hij nog aan de laadpaal hangt, bijvoorbeeld via de app. De energie komt dan van het net en niet uit de accu.
• Stoel- en stuurverwarming in plaats van de cabine. Ze verwarmen de bestuurder met een fractie van de energie die een cabineverwarming nodig heeft.
• Eco-modus. Beperkt de acceleratie en vaak ook de klimaatregeling. Vermijd de sportmodus.
• Snelheid op de snelweg. Bij elektrische auto's stijgt het verbruik sterk boven 100 km/u, omdat luchtweerstand de grootste verbruiker wordt. Het verschil tussen 100 en 130 km/u kan 20 tot 30 procent zijn.
• Winterverbruik. In de winter kan de actieradius door kou tot 30 procent afnemen. Dat is normaal en geen teken van een slechte rijstijl; houd er rekening mee bij het vergelijken van bestuurders.

Wat is normaal? De zuinigste elektrische auto's halen in de praktijk net onder de 15 kWh per 100 km, grote crossovers zitten boven de 20 kWh. De ANWB adviseert voor de dagelijkse actieradius met ongeveer twee derde van de WLTP-waarde te rekenen. Bron: ANWB, actieradius en verbruik

Een zuinige rijstijl bij elektrisch levert vooral meer actieradius op, en dus minder laadstops onderweg. Dat is voor de bestuurder vaak een sterkere motivatie dan geld. Hoe lang een laadstop duurt, leest u in laadtijden thuis, publiek en snelladen.

Benzine en diesel

• Wegrijden zonder gas te geven, dan vlot doorschakelen.
• In de hoogst mogelijke versnelling rijden bij constante snelheid.
• Op de motor afremmen: met een ingeschakelde versnelling en het gas los verbruikt een moderne motor vrijwel niets.
• Niet warmdraaien: een moderne motor warmt het snelst op tijdens rustig rijden.

Plug-in hybride

Bij een plug-in hybride is de rijstijl niet de grootste hefboom, maar het laden. Een plug-in die zelden aan de lader gaat, rijdt op benzine met het extra gewicht van een accu. Spreek met bestuurders af dat ze dagelijks laden, en meet het aandeel elektrische kilometers. Dat aandeel zegt meer over de kosten dan elke rijstijlscore.

Bestelauto's

Bij bestelauto's tellen belading en gewicht extra mee: haal gereedschap en materiaal dat niet nodig is uit de laadruimte, en controleer de bandenspanning op de belaste waarde. Rijden er in uw organisatie ook vrachtwagens of bussen, dan kan rijgedragtraining voor die chauffeurs meetellen voor de verplichte nascholing Code 95.

Wat levert het op? Rekenvoorbeeld voor 50 auto's

Stel: een wagenpark van 50 auto's, elk 25.000 kilometer per jaar, een gangbaar jaarkilometrage voor zakelijke rijders.

Volledig elektrisch

Benzine

Bron pompprijzen: CBS, pompprijzen motorbrandstoffen per dag

Bij elektrisch is de besparing in euro's lager, omdat de energie goedkoper is. De laadmix is daar een grotere hefboom dan de rijstijl: een auto die 30 procent publiek laadt, kost veel meer dan een auto die bijna alles thuis laadt. Hoe dat in de totale kosten doorwerkt, ziet u in de TCO van een elektrische auto.

Bij elektrisch: rijstijl en laadmix samen

Bij een elektrisch wagenpark zijn er twee hefbomen van vergelijkbare grootte. De eerste is de rijstijl: 10 procent minder verbruik scheelt in het voorbeeld hierboven ongeveer 160 euro per auto per jaar. De tweede is waar de auto laadt.

Een zuinige rijstijl helpt ook de laadmix: met meer actieradius haalt de bestuurder vaker de avond zonder snellader onderweg. Meet daarom beide naast elkaar.

Wat de training kost, en wanneer hij terugverdiend is

Een HNR-cursus kost volgens Stimular 200 tot 450 euro per deelnemer, voor één of twee dagdelen. Train alleen de 20 bestuurders met de meeste kilometers, dan kost dat 4.000 tot 9.000 euro eenmalig. Bij benzineauto's verdient dat zich in ongeveer een jaar terug (20 x 390 euro besparing); bij elektrische auto's in één tot drie jaar, alleen al op energie.

De besparingen die niet op de tankpas staan

Een rustige rijstijl levert ook op wat niet in het energiebudget zichtbaar is: minder schade en dus minder eigen risico, minder slijtage aan banden en remmen, en minder inleverschade aan het eind van het leasecontract. Ook de CO2-uitstoot, fijnstof en geluid nemen af. Die posten zijn moeilijk vooraf in euro's te vatten, maar wagenparkbeheerders zien ze terug in de schadestatistiek. Hoe onderhoudsmeldingen daarbij helpen, leest u in onderhoud wagenpark: de meldingen die stilstand voorkomen.

Wilt u het voor uw eigen wagenpark doorrekenen, gebruik dan de besparingscalculator voor telematica.

Wat u meet: de indicatoren per bestuurder

Zonder meting blijft HNR een goed voornemen. Deze indicatoren zijn het nuttigst:

Vergelijk bestuurders alleen binnen vergelijkbare groepen: zelfde type auto, vergelijkbare ritten, zelfde seizoen. Een vertegenwoordiger die dagelijks 200 km snelweg rijdt, heeft een ander verbruik dan een monteur in de stad. Ook de kilometers zelf zijn een indicator; hoe u die zonder handwerk bijhoudt, leest u in WPM-rapportage en leasekilometers.

Hoe een rijstijlscore wordt berekend

Een rijstijlscore vat deze indicatoren samen in één getal, meestal van 0 tot 100. De gangbare opbouw:

1. Per indicator een waarde per 100 km, zodat korte en lange ritten vergelijkbaar zijn.
2. Vergelijking met de eigen groep: het verbruik van een bestuurder ten opzichte van het gemiddelde van hetzelfde model in dezelfde maand.
3. Weging: verbruik telt het zwaarst, harde acceleraties en remmingen daarna, snelheid en stationair draaien het minst.
4. Trend: de verbetering ten opzichte van de eigen startwaarde, zodat ook wie laag begint, kan winnen.

Houd de berekening eenvoudig en uitlegbaar. Een score die niemand begrijpt, wordt niet geloofd en dus niet gebruikt.

Training: hoe u bestuurders meeneemt

Een HNR-training bestaat meestal uit een korte theorie en twee ritten: een eerste rit in de eigen rijstijl, dan uitleg en een tweede rit met de tips. Het verschil in verbruik tussen de twee ritten is voor de meeste deelnemers het overtuigende moment.

Er zijn drie vormen, van licht naar zwaar:

• Tips delen in het werkoverleg, bijvoorbeeld met korte video's. Goedkoop, maar het effect is in de praktijk beperkt.
• Training met een rijsimulator. Veilig en schaalbaar, minder overtuigend dan de eigen auto.
• Praktijktraining in de eigen auto, eventueel gecombineerd met een slipcursus als teamuitje. Dat maakt de tips beter onthoudbaar en verhoogt de veiligheid.

Rijscholen en gespecialiseerde trainers bieden zulke trainingen aan, individueel of in groepen. Begin bij de bestuurders die de meeste kilometers rijden. Een training heeft het meeste effect als u het resultaat daarna blijft meten.

Een cursus die de werkgever betaalt, kan onder de gerichte vrijstelling van de werkkostenregeling vallen voor cursussen die kennis voor het werk op peil houden. Gerichte vrijstellingen zijn onbelast en gaan niet ten koste van de vrije ruimte. Laat uw salarisadministratie dit per cursus bevestigen. Bron: Belastingdienst, werkkostenregeling

Belonen in plaats van afrekenen

Wat werkt in de praktijk, volgens Stimular en ervaringen van wagenparkbeheerders:

• een deel van de besparing, bijvoorbeeld 10 procent, in de personeelspot of een goed doel naar keuze;
• een waardebon voor de grootste verbetering van de maand, niet voor de laagste absolute score;
• een bonus voor schadevrij rijden;
• het goede voorbeeld: directie en managers met een auto van de zaak doen mee.

Privacy: meten zonder te volgen

Rijstijldata zijn persoonsgegevens. Dat heeft twee gevolgen voor de werkgever.

De AVG. U hebt een gerechtvaardigd doel nodig, verwerkt niet meer dan nodig, en informeert medewerkers vooraf. Locatiegegevens zijn voor een rijstijlscore niet nodig.

De ondernemingsraad. Een regeling over het verwerken van persoonsgegevens van werknemers, en over voorzieningen die geschikt zijn voor controle op gedrag of prestaties, vraagt instemming van de ondernemingsraad. Bron: Wet op de ondernemingsraden, artikel 27 lid 1 onder k en l

In de praktijk werkt het best:

• Teamscores of anonieme ranglijsten in plaats van individuele afrekening;
• de bestuurder ziet zijn eigen score, de manager alleen het geheel;
• geen locatie en geen ritdetails bij de werkgever;
• een vaste bewaartermijn voor de ruwe data;
• een beloning voor verbetering, niet een sanctie voor de laatste plaats.

Voltaback past dit standaard toe: de werkgever krijgt nooit de geolocatie van de bestuurders. Wat er wel en niet mag bij het volgen van bedrijfsauto's, leest u in geolocatie van bedrijfsauto's.

Wat wint de bestuurder?

Een zuinigere rijstijl moet ook voor de bestuurder iets opleveren, anders blijft het bij een eenmalige training.

• Elektrisch: meer actieradius, minder laadstops onderweg, minder publiek laden.
• Brandstof: bij een eigen bijdrage of een brandstofbudget direct minder kosten.
• Plug-in hybride: wie dagelijks laadt, tankt bijna niet meer.
• Voor iedereen: minder stress, minder kans op schade en een lager risico op boetes.

Het Nieuwe Rijden invoeren in 5 stappen

1. Meet het startpunt. Verzamel drie maanden verbruik per auto en per bestuurder, zonder er iets mee te doen.
2. Kies de groepen die het meest wegen. Vaak zijn dat de veelrijders: 20 procent van de bestuurders rijdt een groot deel van de kilometers.
3. Train met twee ritten. Laat het verschil zien met de eigen auto en de eigen ritten.
4. Volg elke maand de teamscore. Deel het resultaat met de groep, niet per persoon met de manager.
5. Reken het resultaat uit en deel het. Zet de besparing in euro's en CO2 naast de kosten van de training.

Checklist vóór de start:

• Instemming van de ondernemingsraad gevraagd
• Medewerkers geïnformeerd over doel, data en bewaartermijn
• Geen locatiedata in de rapportage
• Vergelijkingsgroepen per autotype en ritprofiel
• Beloning afgesproken

Veelgemaakte fouten

• Bestuurders vergelijken over verschillende autotypes heen. Een grote SUV verliest altijd van een compacte hatchback; dat zegt niets over de rijstijl.
• Het winterverbruik als slechte rijstijl zien. Vergelijk binnen hetzelfde seizoen, of corrigeer voor temperatuur.
• Eén training en dan stoppen. Zonder maandelijkse terugkoppeling keren oude gewoonten terug.
• Individuele ranglijsten publiceren. Dat schaadt het vertrouwen en vraagt hoe dan ook instemming van de OR.
• Alleen op brandstof sturen bij een plug-in hybride. Het laadgedrag bepaalt de kosten meer dan de rijstijl.
• Locatiedata verzamelen "voor de zekerheid". Voor een rijstijlscore is dat niet nodig en onder de AVG lastig te verantwoorden.

Meet de rijstijl zonder kastje en zonder locatie

Voltaback levert verbruik, kilometers, rijstijl, meldingen en onderhoud rechtstreeks uit de auto, voor meer dan 48 automerken, zonder kastje in de auto. De bestuurder ziet zijn eigen score, de werkgever ziet het geheel, en de locatie blijft privé. Meer dan 200 bedrijven gebruiken Voltaback al voor hun wagenpark.

Bekijk de telematica zonder kastje of neem contact op voor een demo.